In memoriam Gerrit van Dijk   

De Haarlemse animatiefilmer Gerrit van Dijk is op 4 december 2012 op 73-jarige leeftijd overleden. Hij was al geruime tijd ziek, maar werkte tot de laatste dag aan zijn film The Last Picture Show, waardoor hij eens te meer toonde hoe sterk hij verbonden was met zijn werk.

Van Dijk (Uden, 5-12-1938), opgeleid aan de Academie voor Beeldende Vorming en Architectuur in Tilburg, ontpopte zich razendsnel tot een eigenzinnig beeldend kunstenaar met een sterke betrokkenheid bij de wereld. Vanaf 1971 was animatiefilm het medium waarin hij zijn artistieke boodschap kwijt kon. In een relatief kort tijdsbestek ontwikkelde hij zich tot een kunstenaar met lef, wiens sprankelende ideeën velen inspireerden. Niet alleen in Nederland, maar ook in Europa en later over de hele wereld.

Hoe vooraanstaand zijn werk is, blijkt wel uit het grote aantal nationale en internationale onderscheidingen die zijn films ten deel zijn gevallen. Onder meer de Franse staatsprijs (cubeMENcube), een Gouden Kalf op het Nederlands Film Festival in Utrecht (A Good Turn Daily), twee maal een Gouden Beer op het internationale filmfestival van Berlijn (Pas à deux - samen met Monique Renault - en I move, so I am) en een schier eindeloze reeks prominente prijzen op tal van festivals over de hele wereld. In 1998, toen hij 25 jaar actief was als animatiefilmer, werd Gerrit van Dijk benoemd tot ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw.

Van Dijk was een meester in de animatiefilm, maar tegelijkertijd een veelzijdig kunstenaar. Zo was hij de grote inspirator achter de totstandkoming van het Holland Animation Film Festival en het Nederlands Instituut voor Animatiefilm. Eind jaren zeventig was hij een van de drijvende krachten achter het maatschappijkritische multidisciplinaire kunstproject Jute. Als cartoonist en columnist leverde hij via Haarlems Dagblad gedurende zeventien jaar bijdragen aan het maatschappelijk debat; hij oogstte internationale prijzen met een vuurwerkshow in Montreal en exposeerde zijn fotoproject Zeek in onder meer het Frans Halsmuseum in Haarlem, IDFA en in Lissabon en Hiroshima.

Nog maar enkele maanden geleden reisde hij ondanks zijn ziekte nog naar een filmfestival in Midden-China, waar een centrale plaats voor zijn werk was ingeruimd. Gerrit van Dijk had nog een heleboel plannen, maar hij onderkende dat die door zijn ziekte niet haalbaar waren.

Met Gerrit van Dijk is een groot kunstenaar heengegaan.

Animatiefilmer met tegendraadse opvattingen
Lees hier het In Memoriam Gerrit van Dijk 1938-2012 door Jan Kuys (Haarlems Dagblad, 6 december).
De grote ontregelaar
Als er een typering op de kunstenaar Gerrit van Dijk van toepassing is, dan is het wel die van ontregelaar. Twee maanden voor zijn dood bewees hij eens te meer, hoe origineel hij daarin was.

Tijdens een speciale voorstelling op het HAFF in maart is een boekje gepresenteerd met een interview met Gerrit van Dijk door Hans Heesen en Lex Veerkamp, opgedragen aan Cilia van Dijk. Hier kun je het doorbladeren.